آزمایش الهی در آرزوهای دراز

خدایا! ما را در رزق و روزیمان به یقین نداشتن و در مدّت زندگی‌مان به درازی آرزو آزمودی؛ تا جایی که روزی‌های تو را، از روزی خوران خواستیم؛ و به آرزویمان نسبت به عمر طولانی، در عمر سال‌خوردگان طمع بستیم.

از دعاهای امام علیه‏السلام است هنگامی که روزی بر آن حضرت تنگ می‏شد (خداوند سبحان پیغمبران و دوستان و بندگان شایسته‏ی خود را به تنگ روزی گرفتار می‏نماید برای حکم و مصالحی که از جمله‏ی آنها آنست که پاداش ایشان بر صبر و شکیبائی و قناعت و خشنودی به قسمت و بهره‏ی خود بزرگ و بسیار گردد، زیرا هر چند محنت و گرفتاری سختتر باشد پاداش آن بیشتر است، و از جمله‏ی آنها آزمایش گردنکشان و دوستداران دنیا است، زیرا اگر خداوند تعالی در روزی انبیاء و اولیای خود توسعه و گشایش می‏داد گردنکشان و دوستداران دنیا زودتر از آنها اطاعت و پیروی می‏نمودند و آزمایش نمی‏شدند، و از جمله‏ی آنها آزمایش انبیاء و اولیاء است به گردنکشان و آنانکه ایشان را تکذیب می‏نمودند، زیرا اگر در روزی ایشان توسعه داده می‏شد آزمایششان به صبر بر آزار تکذیب‏کنندگان بر اثر فقر و بی‏چیزی ساقط می‏گشت، و از جمله‏ی آنها برگزیدن خداوند سبحان است ایشان را بر اثر دعاء و تضرع و زاری به حضور در درگاه مقدس خود، چنانکه امیرالمومنین- علیه‏السلام- فرموده: خداوند بنده را گرفتار می‏نماید و دوست دارد که تضرع و زاریش را بشنود، و از پیغمبر- صلی الله علیه و آله- روایت شده که فرموده: پروردگارم به من نمایاند که مسیل وسیع مکه را برایم طلا کند، گفتم: پروردگارا نمی‏خواهم بلکه می‏خواهم روزی سیر باشم و روزی گرسنه، زیرا چون گرسنه باشم به سوی تو زاری نموده و تو را یاد می‏نمایم، و چون سیر باشم سپاس تو را بجا می‏آورم): بار خدایا تو ما را در روزیهامان به بدگمانی (باور نداشتن به اینکه روزیها از جانب خداوند سبحان است که نتیجه‏ی آن یاس و نومیدی از رحمت او است که آن را از گناهان بزرگ شمرده‏اند چنانکه امید به رحمت او را از بزرگترین اعمال دانسته‏اند) و در مدت عمرهامان به آرزوی دراز (توقع و چشمداشت به طول عمر یا به تاخیر افتادن پایان آن) آزمایش نموده‏ای (آزمایش خداوند متعال رفتار او است با بندگان مانند کسی که دیگری را آزمایش می‏نماید تا حقیقت کار را به دست آورد، زیرا او- جل شانه- به آشکار و نهان دانا است) تا اینکه روزیهای تو را از روزی‏خواران (که تو ایشان را روزی می‏دهی و از تو می‏خواهند) طلب کردیم، و به سبب آرزوهامان در عمرهای آنانکه عمر دراز نمودند (مانند حضرت لقمان- علیه‏السلام- که گفته‏اند: سه هزار و پانصد سال عمر نموده و حضرت نوح- علیه‏السلام- که هزار و پنجاه یا هزار و چهارصد سال در این دنیا زیسته، و سلمان- علیه‏السلام- که سیصد و پنجاه سال یا بیشتر زندگانی کرده) طمع و آز نمودیم (به آرزوهای دراز طمع کردیم که همچون عمرهای آنها عمر نمائیم و این باعث شد که در طلب روزی و گردآوردن آن کوشش نمائیم)

خداوندا، تو ما را آزمودی تا در کم و بیش روزیهایمان بدگمان شدیم و در مدت عمرمان به آرزوهای دور و دراز گرفتار آمدیم تا آنگاه که روزی خود از درگاه دیگر روزیخواران طلبیدیم و به عمری دراز چون عمر پیران کهنسال طمع بستیم.